Juni was een maand van twee gezichten. Het was een tijd fris met weinig zon, maar uiteindelijk werd het uitzonderlijk warm. In dit artikel blikken we terug op de afgelopen maand.
Onderstaande grafiek met de zonuren laat het patroon duidelijk zien. De eerste helft van de maand was de zon ver te zoeken. Er waren enkele uitschieters op de 1e en 9e van de maand, maar op veruit de meeste dagen werden er nog geen 6 zonuren gehaald.
Vanaf 16 juni kwam daar verandering in. De zon scheen uitbundig en bijna elke dag waren er wel meer dan 8 zonuren. Dat heeft deels te maken met dat de dagen langer werden en er dus meer zonuren mogelijk waren, maar ook het weer speelde een belangrijke rol. Er was namelijk veel minder bewolking aanwezig.
Gemiddeld waren er 7,9 zonuren per dag en dat is meer dan het klimatologisch gemiddelde van 7 uur. Door de eerste twee weken wordt het gemiddelde sterk getemperd en komt deze maand niet in de buurt van recordzonnige junimaanden.
Koele periode gevolgd door zinderende hitte
In de temperatuur zien we hetzelfde patroon als in de zonuren. Aanvankelijk was het koel voor de tijd van het jaar met maxima rond 17 graden. Halverwege de maand werd een stijgende lijn ingezet en op 18 juni kwam het kwik boven de tropische 30 graden uit. Op 26 juni was het uitzonderlijk heet met een maximumtemperatuur van 35,5 graden en pas op 29 juni kwam de officiële hittegolf ten einde.
De gemiddelde temperatuur komt uit op 19,8 graden. Daarmee werd het record net niet gebroken. Alleen de gemiddelde temperatuur van juni 2023 was wat hoger.
Als we echter naar de periode van 21 tot 30 juni kijken, worden wel verschillende records verbroken. In deze periode was het gemiddeld 24,7 graden en dat is de warmste derde junidecade ooit gemeten. Op 25 juni kwam de minimumtemperatuur niet onder 24,1 graden en dat is de hoogste minimumtemperatuur ooit gemeten tijdens een hittegolf. Ook de maximumtemperatuur van 35,5 graden is een unicum: dit is in de afgelopen 30 jaar nog niet eerder gemeten in juni.
Het kwik kwam op 7 dagen boven 30 graden uit. Alleen in de uitzonderlijke junimaand van 1976 waren er meer tropische dagen in juni.
Belangrijke rol klimaatverandering
Al met al was het dus uitzonderlijk heet en daarin speelt klimaatverandering een belangrijk rol. Door de menselijke uitstoot van broeikasgassen warmt het klimaat steeds verder op en worden dit soort temperaturen normaler. Uit recent onderzoek blijkt dat deze West-Europese hittegolf een halve eeuw geleden vrijwel onmogelijk was geweest. Bij dezelfde weersomstandigheden zou het toen 3,5 graden koeler zijn geweest.
De hitte is niet zonder gevaar. Met name voor kwetsbaren vormen de hoge temperaturen risico's voor de gezondheid. Ook voor gezonde mensen kan de hitte gevaarlijk zijn, vooral als er veel inspanning wordt geleverd. Om deze redenen gold code rood en werden verschillende maatregelen getroffen door organisaties.
Natter dan normaal
Vooral aan het begin van de maand waren er wisselvallige dagen en dat is terug te zien in de neerslaggrafiek. Ook tijdens de snikhete periode viel regen. De 27e van de maand steekt er met kop en schouders bovenuit. Toen viel er wel 36,3 mm, want er trokken 's avonds felle onweersbuien over. Gemiddeld genomen was het een natte maand. Er viel namelijk 115 mm, terwijl 71 mm normaal is. Daarbij zijn er wel grote regionale verschillen.
