December, de feestmaand en ook de eerste wintermaand, is de donkerste maand van het jaar. Toch is het niet alleen maar grijs en donker, er zijn ook momenten met zonneschijn. In dit artikel lees je wat typisch decemberweer is en welke extremen er mogelijk zijn.
De gemiddelde decembertemperatuur in Ukkel is 4,3 graden. Overdag is het bijna 7 graden, tijdens de nachten is het een graad of 2 en deze temperaturen gelden voor een groot deel van het land. In Hoog-België is het 2,5 graden en tijdens de nachten vriest het gemiddeld 2 graden.
De warmste decembermaand in Ukkel werd gemeten in 2015 met een gemiddelde temperatuur van 9,6 graden. In 1934 werd een gemiddelde temperatuur van 7,5 graden gemeten en in 1974 en in 1868 was 7,0 graden. De allerkoudste novembermaand is erg lang geleden. In 1879 was het gemiddeld -5,6 graden en in 1890 -4,6 graden. De laatste te koude decembermaand was 2010 met een gemiddelde temperatuur van -0,7 graden.
Soms een zachte decemberdag
Warmte met 20 graden en meer komt niet meer voor, maar zachte dagen met een maximumtemperatuur van tenminste 15 graden kunnen de hele maand december nog voorkomen. Zeer recent nog, op 31 december 2022 werd het in Ukkel 16,3 graden en in Diepenbeek, Kuringen en Zepperen werd het maar liefst 17,5 graden.
Op 5 december 2006 werd het in Koersel 17,1 graden, op 23 december 1977 was het in Zaventem 16,1 graden en op 4 december 1953 werd het in Brugge 15,0 graden. Ook in de Hoge Venen kan de temperatuur nog stijgen tot boven 10 graden. Op 21 december 1932 werd het op de Baraque Michel 12,5 graden.
Strenge vorst
Winterkou komt ook voor en gemiddeld daalt de temperatuur in Ukkel tijdens negen nachten tot onder nul. Tijdens twee decemberdagen blijft het de gehele dag vriezen. In een groot deel van het land kan het streng vriezen met een minimumtemperatuur beneden -10 graden. Op 20 december 1938 daalde de temperatuur naar -13,1 graden. Ook aan de kust kan het streng vriezen met op 11 december 1967 in Koksijde -13,8 graden.
Zelfs temperaturen beneden -20 graden zijn wel eens voorgekomen. Zo werd het op 3 december 1973 in Rochefort -21,7 graden. Op 24 december 2001 was het in Vlessart -21,1 graden.
87 mm op gemiddeld 19 dagen
December telt in Ukkel gemiddeld 87 mm aan neerslag en deze neerslag valt op gemiddeld 19 dagen. Op tenminste 14 dagen van meer dan 1 mm en op 3 dagen valt meer dan 10 mm. De meeste neerslag valt in het oosten en zuidoosten van het land. Op de Ardense hoogvlakten valt gemiddeld 170 mm, elders valt tussen 60 en 100 mm.
De natste decembermaand was 2012 met 173 mm. In 1999 viel 172 mm en in 1993 viel 170 mm. De droogste decembermaand was december 1840 met slechts 7 mm. In 1864 en in 1933 viel 10 mm en in 1963 14 mm. De meest recente droge decembermaand was 2016 met 23 mm.
In Ukkel komen gemiddeld vier sneeuwdagen voor. December 2010 telde een recordaantal dagen met sneeuw. Op maar liefst 21 dagen kwam het tot sneeuw en op 24 december 2010 lag er in Mont-Rigi 69, in Florennes 40 en in Kleine-Brogel 26 cm sneeuw. Ook in de lagere delen van het land kan veel sneeuw vallen. Op 27 december 1927 bijvoorbeeld viel 45 cm in Brugge.
Nog slechts 2 uur zon per dag
De zon schijnt in Ukkel gemiddeld 48 uur in de maand december. Dat komt overeen met 1,6 uur per dag. De meest zonnige decembermaand was 1948 met 101 zonuren. In 1932 scheen de zon 94 uur en in 1972 90 uur. De minste zonuren waren voor december 1934 en 2017 met slechts 10 uur. Ook in 2024 scheen de zon slechts 17 uur.
