In oktober, de tweede meteorologische herfstmaand, gaat de temperatuur sterk omlaag en tegelijkertijd worden de dagen duidelijk korter. Soms kan het nog even nazomers zijn, maar vaak is het wisselvallig. In dit artikel lees je wat je normaal gesproken kunt verwachten en welke extremen er in oktober mogelijk zijn.
De gemiddelde temperatuur in oktober in Ukkel is 11,3 graden. Overdag is het gemiddeld 15 graden en tijdens de nachten ongeveer 8 graden. Op de hoogvlakten van de Ardennen is het overdag gemiddeld zo’n 12 graden. In de lagere delen van het land is het nog ruim 15 graden.
De warmste oktobermaand in Ukkel waren 2001 en 2022 met een gemiddelde temperatuur van 14,4 graden. In 2006 was het gemiddeld 14,2 en in 2005 14,1 graden. In 1921 was het gemiddeld 14,0 graden. De allerkoudste oktobermaand is erg lang geleden. In 1881 was het gemiddeld in oktober 5,8 graden, in 1905 was het gemiddeld 5,9 graden. De meest recente veel te koude oktobermaand was die van 2003 met 7,9 graden.
Gemiddeld drie warme dagen
In Ukkel komen er in oktober gemiddeld drie warme dagen voor met een maximumtemperatuur van 20 graden en meer. Soms is nog een zomerse dag mogelijk met 25 graden en meer, maar vaker komt het al tot vorst. Het aantal zomerse dagen is 0,2 en het aantal vorstdagen 0,4.
De warmste oktoberdag in Ukkel werd op 16 oktober 2017 genoteerd. Het werd 16,7 graden en daarmee was het ook de meest late zomerse dag. Vooral in de eerste tien dagen van oktober komt het verspreid over het land nog tot zomerse warmte. Op 1 oktober 1959 werd het in Koksijde 26,9 graden. Op 1 en 2 oktober 2011 steeg de temperatuur op veel plaatsen tot boven 28 graden. In Roesbrugge werd het op 2 oktober 28,8 graden.
Vorst neemt toe
Vanaf oktober kan het overal in het land al vriezen. De meest vroege vorstdag in Ukkel is 6 oktober. In 1912 was het -0,1 en in 1936 -0,6 graden. Vooral in de laatste tien dagen van oktober komt het vaak tot vorst.
Zeer lage middagtemperaturen kunnen ook al voorkomen. Sterker nog: op 30 oktober 1985 werd het in Saint-Hubert niet warmer dan -0,9 graden en werd een winterse dag genoteerd.
68 mm op gemiddeld 16 dagen
Oktober telt in Ukkel gemiddeld 68 mm aan neerslag en deze neerslag valt op 16 dagen. Op minstens 11 dagen valt meer dan 1 mm en op 2 dagen valt er meer dan 10 mm. In Belgisch Lotharingen valt doorgaans de meeste neerslag en noteert oktober meer dan 100 mm. In West-Vlaanderen valt 70-90 mm en in het centrum van het land valt gemiddeld 50-70 mm.
De droogste oktobermaand in Ukkel was 1975 met slechts 5 mm. In 1995 en in 1953 viel 6 mm. De allernatste oktobermaand was in 1932 met maar liefst 227 mm. In 1926 viel 170 mm.
De meest vroege datum met sneeuwval, al dan niet vermengd met regen, in Ukkel was 15 oktober 1919. In oktober 1926 en in oktober 1941 werden zelfs vier sneeuwdagen genoteerd. Op 30 oktober 1941 lag er in Ukkel 5 cm. In de Hoge Venen was de vroegste meetbare sneeuwlaag op 3 oktober 1994 met een sneeuwdikte van 1,5 cm in Mont-Rigi.
Bijna 4 uur zon per dag
De zon schijnt in Ukkel gemiddeld 113 uur in de maand oktober. Daarmee schijnt de zon gemiddeld bijna 4 uur per dag. De zonnigste oktobermaand was in 1965. De zon scheen maar liefst 226 uur. In 1908 scheen de zon 200 uur. De somberste oktober was 1998 met slechts 43 zonuren. In 1974 en in 2020 scheen de zon 56 uur.
