Een witte kerst in België is zeldzaam! Slechts elf keer kwam het tot een landelijke witte kerst, gerekend vanaf het jaar 1900. Daarmee is de kans op een witte kerst statistisch gezien ruim 10%. In de Ardennen komt een witte kerst echter vaker voor. We blikken in dit artikel terug op de bijzondere witte kerst van 2010.
Af en toe sneeuw rond kerst
In december 2010 beleefde ons land een heuse winterse periode. Met name tussen 20 en 24 december sneeuwde het veelvuldig met daarbij een dik pak sneeuw. Nu is sneeuw rondom kerst best uitzonderlijk: sinds het jaar 1900 kwam het slechts elf keer tot een witte kerst.
In België spreken we van een witte kerst wanneer op 25 december een sneeuwdek van ten minste 1 centimeter aanwezig is bij het hoofdmeetpunt in Ukkel. Dit is anders dan de definitie van een witte kerst van bijvoorbeeld in Nederland: daar moet zo'n sneeuwdek op zowel 25 als 26 december aanwezig zijn. In ons land volstaat een laagje sneeuw op eerste kerstdag.
Uiteraard hebben de Hoge Venen veel frequenter een witte kerst dan het laagland. Boven een hoogte van circa 500 meter is om de drie tot vijf jaar tot al eens sprake van een lokale witte kerst. Langs de kust is door invloed van een betrekkelijk warme Noordzee veel minder vaak sprake van een witte kerst: daar verliep zelfs de landelijk witte kerst van 2010 in sommige regio's gewoon groen.
Sneeuwrijke kerst van 2010
Na een lange serie jaren zonder witte kerst, volgden in 2009 en 2010 ineens twee stuks op rij! Vooral december 2010 was een koude maand met van tijd tot tijd veel sneeuw. Ditmaal viel de meeste sneeuw precies tijdens de dagen vóór kerst en ook op eerste kerstdag was het koud met een zogenaamde ijsdag. Dit is een dag waarop de temperatuur het hele etmaal onder nul blijft liggen.
Er viel in de periode 20 t/m 24 december bijzonder veel sneeuw voor Belgische begrippen. In delen van Limburg en de Oostkantons kwam uiteindelijk zelfs lokaal 40 tot ruim 50 centimeter sneeuw te liggen op de dag vóór kerst. Door de harde wind werden sneeuwduinen gevormd tot plaatselijk meer dan een meter hoog. Bizarre tafelen zo vlak voor de feestdagen.
Wat volgde was een sprookjesachtige eerste kerstdag. Op veel plaatsen was nogmaals sprake van een ijsdag en kon men genieten van een fantastisch winterlandschap. Op tweede kerstdag viel de dooi in, waarna de sneeuw in de Hoge Venen nog wel tot de jaarwisseling grotendeels stand hield. Januari en februari brachten overigens weinig winterweer meer.
